Κατανόηση της απραξίας: I-ASC

"Τι εννοείτε ότι το παιδί μου έχει "κινητική διαταραχή"; Κινείται μια χαρά!"

Ο Μάιος είναι "Μήνας κινητήρα" εδώ στο I-ASC, πράγμα που σημαίνει ότι η εστίαση είναι όλη στην κίνηση: τι είναι, πώς την βιώνουν οι μη ομιλούντες και διασκεδαστικές προκλήσεις για να δοκιμάστε νέες, στοχευμένες δεξιότητες! Είναι η ιδανική στιγμή για να δοκιμάσετε την πρώτη σας στάση γιόγκα ή να εξασκηθείτε στο σκάψιμο λάκκων για τον νέο σας κήπο (δεξιότητες επιβίωσης για τη νίκη!). Αν και και τα δύο είναι διασκεδαστικά και μια εξαιρετική ευκαιρία να γνωρίσετε τα φιλικά σκουλήκια της γειτονιάς σας, σας υποσχόμαστε ότι δεν σας προκαλούμε σε τέτοιες εργασίες μόνο και μόνο για τη δική μας διασκέδαση. Οι φήμες από τους νευροδιαφορετικούς και τους μη ομιλούντες επικοινωνιακούς που εμπνέονται από αυτές τις προκλήσεις είναι ότι -εκτός από τις διαφορές στην αισθητηριακή αντίληψη και επεξεργασία- βιώνουν διαφορετικές επιπτώσεις από την απραξία, μια νευρολογική διαφορά που επηρεάζει την ικανότητα κάποιου να σχεδιάζει, να ξεκινά, να εκτελεί, να προσαρμόζει και να σταματά κινητικές κινήσεις.

"Αυτό ακούγεται πολύ απλό", μπορεί να πείτε, αλλά στη συνέχεια θα στραβώσουν τα μάτια σας καθώς θα παρατηρείτε το παιδί σας να περπατάει, να πιάνει ένα στυλό, να λέει μερικές λέξεις και ίσως ακόμη και να πληκτρολογεί και να εντοπίζει το αγαπημένο του βίντεο στο Youtube στο Ipad. Πώς μπορεί ένα τέτοιο άτομο να έχει κίνηση διαταραχή; Λοιπόν, αυτό απαιτεί να κατανοήσουμε τη διαφορά μεταξύ της κινητικής ικανότητας και της ικανότητας κινητικού ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει κινητική αδυναμία που επηρεάζει ΟΛΕΣ τις κινήσεις (π.χ. ένα άτομο με εγκεφαλική παράλυση) έχει δυσκολία με την κινητική ικανότητα. Ένα άτομο με Απραξία, από την άλλη πλευρά, ΕΧΕΙ κινητική ικανότητα - μπορεί να αντιδράσει σε αισθητηριακά ερεθίσματα, να ανταποκριθεί σε αντιληπτό κίνδυνο ή ευχαρίστηση και να κάνει πράγματα που έχουν εξασκηθεί πολύ καλά. Ωστόσο, δυσκολεύονται με την ικανότητα κινητικής ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ: ξέρουν τι θέλουν να κάνουν, αλλά μεταξύ της σκέψης και της πράξης συμβαίνει μια διακοπή.

Ας το εξετάσουμε λίγο περισσότερο. Εμείς οι άνθρωποι δυσκολευόμαστε πολύ να αγνοήσουμε τη συμπεριφορά των άλλων- άλλωστε, βασιζόμαστε σε αυτά που κάνουν και λένε οι άνθρωποι για να καθορίσουμε πράγματα όπως η πρόθεση, η ψυχική τους κατάσταση και η αντιληπτή νοημοσύνη τους. Τις περισσότερες φορές, αυτό το σύστημα λειτουργεί, επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν εκούσιο έλεγχο της συμπεριφοράς τους (δηλ. κινητικό σύστημα). Μπορούμε να υποθέσουμε ότι κάποιος που μας κοιτάζει, μας κατσουφιάζει και λέει "Φύγετε", μάλλον θέλει να φύγουμε! Αλλά για κάποιον που έχει δυσκολία με μία ή περισσότερες από τις πτυχές της απραξίας (σχεδιασμός κινήσεων και ακολουθιών κινήσεων, έναρξη αυτών, κατάλληλη εκτέλεση και προσαρμογή αν χρειάζεται και διακοπή αυτών), ο δεσμός μεταξύ αυτού που κάνει σε σχέση με αυτό που είχε σκοπό γίνεται πολύ πιο ασαφής. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο εγκέφαλος διαθέτει πολλαπλές οδούς μέσω των οποίων μπορεί να ενεργοποιηθεί μια συγκεκριμένη κινητική κίνηση, ανάλογα με το πλαίσιο. Ακολουθεί ένα παράδειγμα:

Είστε με μια παρέα φίλων όταν κάποιος λέει κάτι ξεκαρδιστικό, που σας κάνει αμέσως να χαμογελάσετε και να γελάσετε!
Βγάζετε οικογενειακές φωτογραφίες και χαμογελάτε όταν ο φωτογράφος λέει στην ομάδα να πει "τυρί"

Στο πρώτο παράδειγμα, το χαμόγελό σας είναι μια συναισθηματική αντίδραση που προκλήθηκε από το μεταιχμιακό σας σύστημα: δεν σκεφτήκατε να χαμογελάσετε ή να το σχεδιάσετε εκ των προτέρων, απλά συνέβη ακούσια ως απάντηση στην ευτυχία που νιώσατε. Ίσως μάλιστα να είναι δύσκολο να σταματήσετε να το κάνετε! Ωστόσο, στο δεύτερο παράδειγμα, το χαμόγελό σας ήταν μια προγραμματισμένη, σκόπιμη ενέργεια που ξεκινήσατε μέσω των δικών σας σκέψεων. Ο προμετωπιαίος φλοιός σας εξέτασε την κατάσταση (περιμένω να τραβήξω μια φωτογραφία) και έδωσε στο κινητικό σας σύστημα το "οκ" για να χαμογελάσετε όταν σας δόθηκε το απαραίτητο σύνθημα (π.χ. "πες τυρί").

Σε αντίθεση με την κινητική παράλυση ή αδυναμία που επηρεάζει όλες τις κινήσεις, η απραξία επηρεάζει μόνο αυτή τη δεύτερη οδό. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο εξακολουθεί να είναι σε θέση να ολοκληρώσει σωματικά κινήσεις (μερικές φορές ακόμη και πολύ σύνθετες) που προκαλούνται ακούσια από ένα συναίσθημα ή ορισμένα αισθητηριακά ερεθίσματα. Ωστόσο, αν κάποιος στη συνέχεια πείτε στο αυτό το άτομο να κάνει κάτι (δηλαδή η κίνηση σχεδιάζεται πλέον γνωστικά μέσω του μετωπιαίου φλοιού), μπορεί να μην είναι σε θέση να το κάνει μόνο του, παρόλο που η κατεύθυνση είναι κατανοητή.

Όταν πρόκειται για την υποστήριξη των μαθητών μας με αυτισμό και άλλες αισθητηριακές-κινητικές διαφορές, η αναγνώριση αυτού του γεγονότος είναι ΤΕΡΑΣΤΙΑ. Εξηγεί γιατί κάτι που μπορεί να φαίνεται τόσο απλό σε εμάς τους νευροτυπικούς (π.χ. Αγγίξτε το κόκκινο τετράγωνο) μπορεί να είναι ένα τόσο μνημειώδες έργο για ένα άτομο με απραξία. Παρόλο που τεχνικά θεωρούμε ότι το παραπάνω παράδειγμα είναι μια κατεύθυνση ενός βήματος, απαιτεί πολλές διαδοχικές και συντονισμένες κινήσεις για να επιτευχθεί (κατευθύνουμε τα μάτια στη σειρά των τουβλιών, σαρώνουμε οπτικά για το κόκκινο, σταματάμε τη σάρωση και εστιάζουμε στο κόκκινο τουβλάκι, ξεκινάμε μια ανύψωση του χεριού από τον ώμο, στοχεύουμε το χέρι προς το τουβλάκι, τεντώνουμε το δείκτη ενώ τα υπόλοιπα καμπυλώνουν κάτω από την παλάμη, αγγίζουμε το τουβλάκι με την άκρη του δείκτη). Προσθέστε τις διαφορές στην αισθητηριακή αντίληψη που βιώνουν πολλά άτομα με νευροδιαφορετικές διαταραχές και η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη. Για παράδειγμα, μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο να κάνετε το χέρι σας να αρχίσει να σηκώνεται αν δεν μπορείτε καν να το αισθανθείτε!

Η συνειδητοποίηση αυτή σημαίνει ότι εμείς, ως σύμμαχοι και υποστηρικτές των ατόμων με αισθητηριακές κινητικές διαφορές, θα πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο υποστηρίζουμε τους μαθητές με νευροδιαφορετικές δεξιότητες στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Εκτός από την παραδοχή της ικανότητας, πρέπει να λειτουργούμε ως αυτοσχέδια κέντρα κινητικού σχεδιασμού, βοηθώντας τους να χτίσουν τις νευρολογικές οδούς που τους επιτρέπουν να επικοινωνούν τις σκέψεις τους, να θέτουν τους δικούς τους στόχους και να εξερευνούν νέες εργασίες. Πρέπει να αναγνωρίσουμε και να αποδεχτούμε ότι οι επιτυχίες των μαθητών μας εξαρτώνται από τις ικανότητές μας ως προπονητές και συνεργάτες επικοινωνίας. Και τέλος, αλλά σίγουρα όχι λιγότερο σημαντικό, πρέπει να συνεχίσουμε να εκπαιδεύουμε τους άλλους σχετικά με τον αυτισμό, την απραξία και άλλες διαφορές αισθητηριακής κίνησης, γιατί όπως είπε ένας από τους ορθογράφους μας:

"Αλλάζω σαν τα φύλλα. Τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται."

Bryana Williams, S2C Practitioner